Overprikkeling bij kinderen - wat is het en hoe ga ik er mee om

par Milk Bar le mai 07 2026

Door Tess Daems - Master in de kinderpsychologie

HELP, mijn kindje is overprikkeld

Iets waardoor alle ouders wel een keertje met de handen in het haar zitten: een kindje dat overprikkeld thuiskomt na een dagje school, een uitstapje of een feestje. Overprikkeling? Help!

Wat is dat, overprikkeling?

Om een kindje dat overprikkeld is te kunnen helpen weer rust te vinden, is het belangrijk om te weten hoe prikkelverwerking bij kindjes werkt.

Even wat theoretische informatie: Prikkelverwerking is de manier waarop ons zenuwstelsel informatie van onze zintuigen ontvangt, verwerkt, filtert en interpreteert. Bij volwassenen verloopt deze prikkelverwerking meestal automatisch, maar de hersenen van kinderen zijn nog niet voldoende ontwikkeld om dit proces altijd tot een goed einde te brengen, wat tot overprikkeling kan leiden.

Kort gezegd: Overprikkeling komt voor wanneer kindjes (of volwassenen) de vele indrukken en prikkels van een dag niet meer verwerkt of gefilterd krijgt.

Maar hoe weet ik wanneer mijn kind overprikkeld is?

Niet elk overprikkeld kindje toont dit op dezelfde manier. Sommige kindjes worden heel erg luid en druk, andere kindjes worden net enorm rustig en zonderen zich af.

Toch zijn er bepaalde signalen die een alarmbelletje kunnen doen afgaan:

Je kindje blijft huilen voor iets kleins en onbenullig (zie het als de druppel die een emmer doet overlopen)

Overgevoeligheid voor licht, geluid, aanrakingen, ...

Afzonderen van de drukte, een rustig plaatsje opzoeken, of voor zich uit staren zonder reageren

Zeer druk gedrag, roepen, moeite met stilstaan of zitten, gooien met spullen, ...

Clownesk gedrag (op een overdreven, gekke manier reageren)

Moeilijk om contact te maken met het kindje, zowel wanneer ze teruggetrokken zijn als wanneer ze in druk gedrag vervallen – het lijkt wel alsof je tegen een muur praat

Wat kan ik doen om mijn kleintje te helpen?

Kindjes die overprikkeld zijn hebben niet per se stilte en zo weinig mogelijk prikkels nodig, maar wel hulp met het verwerken van de ervaringen en prikkels van de dag. Er zijn veel standaard-tips die je kindje hierbij kunnen helpen. Nabijheid, begrip tonen, afleiding, voldoende rust en slaap, duidelijkheid en structuur, ... Allemaal dingen die kunnen helpen!

Toch horen we van veel mama’s en papa’s dat hun kindje het nog steeds lastig heeft na een dagje school of een drukke activiteit. En ouders hebben nu eenmaal graag concrete tools. Daar kunnen wij mee helpen!

WATER

Water werkt erg regulerend. Zowel een glaasje water drinken als spelen met water helpt. Ons speelgoed van Viking Toys is echt een voltreffer. Is het weer niet ideaal om buiten met water te spelen? Laat uw kindje in de wasbak spelen met water, schuim en bekertjes. De natte keuken en de opkuis, daar zorgen we later wel voor. Toch liever minder opkuis: een bad met wat leuk speelgoed van Moes Play doet ook wonderen.

NATUUR

Dat de natuur een rustgevende factor is, hebben we allemaal al wel eens mogen ervaren. Voor kindjes is dat ook zo. Ga buiten een fruitje eten of lees een verhaaltje voor op het gras. Dans en zing zo luid dat de buren willen komen meedoen. Benoem om de beurt alle kleuren en voorwerpen die je ziet in de tuin. Ga samen blaadjes en dennenappels rapen in het bos, voel of iets hard of zacht, nat of droog is. Verzamel insecten met het coole insectenpotje van Little Dutch. Loop, fiets, spring, rol. En de persoonlijke favoriet van mijn zoontje: met modder en zand spelen, zelfs in de regen!

SENSORISCH SPEELGOED

Voor kinderen die snel overprikkeld raken, kan sensorisch speelgoed ook een kalmerend effect hebben. Hierover lees je alles in onze blog over sensorisch speelgoed.

PS, deze tips werken ook voor overprikkelde volwassenen :-)

Conclusie

Elk kindje is anders en reageert op een andere manier op een overload aan prikkels en ervaringen. Sommige kindjes worden erg druk, andere kindjes zoeken net rust en stilte op. Als ouder kun je op verschillende manieren helpen om de prikkels in het hoofdje van je kindje te verwerken en filteren. Laat hen voelen, ruiken, proeven en horen. En geniet van een leuk ontprikkelend momentje samen!